01.06.2021, 08:45

Kultowi ilustratorzy książeczek dla dzieci w PRL-u

Dla dziecka wszystko musi być najlepsze! Tak mówili i tak rysowali znakomici ilustratorzy czasopism i literatury dla najmłodszych. Niektóre obrazki z nich mamy tak wydrukowane w pamięci, że zatrzymujemy się widząc je na wystawie w antykwariacie czy na portalach internetowych, by powrócić jak za dawnych lat.

Bohdan Butenko

Twórca Gapiszona, Gucia i Cezara. Był autorem opracowania graficznego do ponad 200 książek dla dzieci i młodzieży. Istotą Butenkowskich ilustracji jest twórczy dialog z tekstem, zabawa w skojarzenia, skrót myślowy i wieloznaczność. U mistrza słowo wnika w obraz, a on w tekst, tworząc niepowtarzalną całość. Butenko to też pionier animacji. Gapiszon był pierwszym animowanym programem w polskiej telewizji. To była sensacja jak na tamte czasy i cała wielka produkcja.

Janusz Grabiański

Jego obrazki znamy wszyscy. Elementarz, pocztówki, ilustracje w książkach od lat 60. były zdominowane przez jego prace. Przez cały PRL nikt nie prześcignął go też w liczbie zagranicznych edycji publikacji (wydawał w ponad 20 krajach).

– Grabiański potrafił wspaniale sportretować zarówno dynamikę stalowego kadłuba samolotu, jak i leniwą puszystość kociego futerka. Świat z jego ilustracji jest bogaty w kolory i zapachy, pogodny, bezpieczny i piękny. Dlatego twórczość Grabiańskiego nadal jest ceniona zarówno przez odbiorców dziecięcych, jak i profesjonalistów – wydawców czy kolegów po fachu – opowiada Agnieszka Dziewulska, redaktorka z Wydawnictwa Iskry.

Zdzisław Witwicki

Największą sławę zyskał jako twórca graficznych wizerunków Krasnala Hałabały, wróbelka Elemelka i królewny Apolejki! Przez długie lata tworzył ilustracje do czasopism „Miś”, „Płomyczek”, „Płomyk”. Zilustrował ponad 80 książek dla dzieci. Ostatnie lata życia artysta spędził prawie nie wychodząc z domu. Odkąd stracił wzrok w jednym oku przestał malować. Mówił: Mam piękne sny. Bardzo kolorowe. W snach cały czas maluję i to teraz musi mi wystarczyć. Mistrz w tym roku skończyłby 100 lat!

Krystyna Michałowska

Wszyscy czytelnicy kojarzą kolorowego motylka i charakterystyczne litery – Poczytaj mi mamo. Projekt graficzny serii ulubionych książeczek dla dzieci w Peerelu był pomysłem artystki. Jej ilustracje Baśni Andersena, projekty okładek do książek o Panu Samochodziku czy Ania z Zielonego Wzgórza, namalowaną przez Michałowską zapamiętały pokolenia czytelników.

- Z wielką nieśmiałością podchodziłam do Baśni Andersena. Wychowałam się na ilustracjach mojego nauczyciela i mistrza Jana Marcina Szancera i kiedy pojawiła się propozycja, wiedziałam, że muszę to zrobić wyjątkowo dobrze i całkiem inaczej – mówiła Krystyna Michałowska. (źródło: Ilustratorki, Ilustratorzy. Barbara Gawryluk)

Zbigniew Rychlicki

Miś Uszatek, Plastuś czy Słoń Dominik to najbardziej znane postacie stworzone przez niego. Rysownik ponad 35 lat był dyrektorem artystycznym wydawnictwa Nasza Księgarnia i miał ogromny wpływ na to, jak wyglądały książeczki dla najmłodszych. W wywiadach często mówił, że najbardziej lubi ilustrować baśnie, bo można w nich puścić wodze fantazji, wiele dopowiedzieć i pozwolić sobie na szerszą interpretację tekstu.

Elżbieta Gaudasińska

Calineczka, ilustracje do baśni Andersena to jej dzieła. Pani Flakonik czy tysiące rysunków do czasopisma „Świerszczyk” to tylko kilka przykładów twórczości artystki. Mówiła: Elementy świata rzeczywistego budują świat wyobrażony, świat zmyślony, ale istniejący w ramach ilustracji czy obrazu. Tak tylko mogę mieć świat własny, który rozumiem i w którym dobrze się czuję.(…) Tylko tak mogę zachować harmonię ze światem, a poprzez budowanie innych rzeczywistości mogę mieć szanse na bogatsze życie (źródło: Ilustratorki, Ilustratorzy. Barbara Gawryluk)

Mirosław Pokora

Kochał zwierzęta i z radością rysował je w książkach, w których występowały. Babcia na jabłoni to też jego kultowe dziś dzieło. Zilustrował kilkadziesiąt tytułów literatury dla najmłodszych. Był bardzo szybki! Dostawał zlecenie i po kilku godzinach projekt był gotowy. Miał swój charakterystyczny styl rysowania nazywany „loczkowaniem”, do niego dochodziły żywe barwy i graficzna dyscyplina – to znaki szczególne Mistrza Ilustracji. Najbardziej lubił ilustrować wiersze polskich poetów, na przykład Wandy Chotomskiej.

Jan Marcin Szancer

Jak wygląda Pan Kleks? Właśnie tak, jak na jego kultowych ilustracjach. Nie może być już inny… jest taki, jakim stworzył go rysownik. Lokomotywa Juliana Tuwima ma obrazki Szancera i nie wspominamy już o Baśniach Andersena, na których wychowywały się całe pokolenia i nadal oglądają jego ilustracje w tej książce młodzi czytelnicy. Zilustrował ponad 260 tytułów dla dzieci. W wywiadzie dla „Expressu Wieczornego” mówił, że widzi to, co czyta. Wyobraża sobie charaktery postaci i chce przekazać to czytelnikowi.

Hanna Czajkowska

Dzieci z Bullerbyn dla większości czytelników mają twarze z żółtej okładki książki, bo zostali narysowani właśnie przez Czajkowską! Jedną z najukochańszych książek wielu pokoleń dzieci jest jej ilustracja Piotrusia z książki Zajączek z rozbitego lusterka. Tworzyła też rysunki do czasopisma „Miś”. Wieloletnia lektura szkolna „Oto jest Kasia” ma też ilustracje artystki. Pięknie zilustrowała też książki topowych wówczas pisarzy: Hanny Ożogowskiej, Adama Bahdaja i Joanny Papuzińskiej.

Maria Orłowska-Gabryś

Cukierenka pod pierożkiem z wiśniami to już dziś kolejna kultowa okładka autorstwa pani Marii. W jej ilustracjach dominuje realizm i wielka dbałość o szczegóły. Zdarzało jej się być taką perfekcjonistką, że nawet na ostatnim etapie wyrzucała swoje prace do kosza na śmieci. Byczek Fernando, Królestwo Bajki czy Pięcioro dzieci i „coś” to tylko niektóre genialne okładki do książek stworzone przez nią. To ona wyczarowała za pomocą farb wizerunek Agnieszki z niezwykle popularnej serii P.L.Travers. Narysowała też misia Paddingtona w latach 70. do książek Paddington daje sobie radę i Jeszcze o Paddingtonie.

Tekst: Kasia Krauss

Foto: archiwum prywatne Damosfery, Wikipedia, Wyd. Dwie Siostry

 

Galeria:

 
 
 

Komentarze

 
 

Dodaj Komentarz

Partnerzy

Newsletter

Zapisz się na newsletter

Damosfera InstagramDamosfera Youtube


Copyright 2014 by Damosfera
Projekt i realizacja JMC.

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij X