31.03.2020, 09:15

Prima Aprilis, czyli czy z damą można żartować

Prima Aprilis, albo najpierwszy dzień kwietnia,

 Do rozmaitych żartów moda staroletnia.

Niejeden się nabiega, nacieszy, nasmęci

 Po próżnicy, przeto go zawsze mieć w pamięci.

W ten dzień szlachcic drugiemu pieniędzy trefunkiem

 Pożyczył, wziąwszy kartę od niego warunkiem,

Gdzie położywszy kwotę i termin zapłacie,

 Zwyczajnie pisze, prima Aprilis na dacie.

 

Prima Aprilis, czyli dosłownie, w tłumaczeniu z łaciny, pierwszy dzień kwietnia. Tego dnia tradycyjnie obchodzone jest w całej Europie żartobliwe święto. W Anglii to „Dzień głupców”, w Szkocji – „Dzień polowania na głupca”, we Francji to „Dzień kwietniowej ryby”, w Niemczech to po prostu „Pierwszy kwietnia”, na Litwie – „Dzień kłamcy”, w Rosji to „Dzień śmiechu”. I na całym kontynencie tego dnia wręcz należy żartować. Święto pełne śmiechu. I z damą tego dnia – owszem – można, a nawet trzeba żartować. Żarty i kawały należy wypowiadać i opowiadać z pokerową miną powagi, aby móc kogoś nabrać, i dzięki temu rozbawić.

W internecie można znaleźć filmiki z gotowymi kawałami na pierwszy dzień kwietnia. Ale żarty tego dnia najlepiej wymyślać samemu. „Encyklopedia Staropolska” Zygmunta Glogera tak oto opowiada o tym dniu: Prima Aprilis. – Tak się nazywa powszechny zwyczaj zwodzenia innych w dniu pierwszym kwietnia. Początek tego zwyczaju niektórzy wywodzą od uroczystości dawnych Rzymian na cześć bożka śmiechu i wesołości, wiadomo bowiem, iż poganie rzymscy nowy rok rozpoczynali w dniu 1 kwietnia, wśród najweselszych zabaw. (…) W Polsce od czasów dawnych w dniu tym rozsyłano listy ze zmyślonemi wiadomościami, lub zawierające tylko kartkę z napisem: Prima Aprilis, a także zwodzono ustnie, by naśmiać się z łatwowiernych. Stąd przysłowie: „Na prima Aprilis nie wierz, bo się omylisz”, lub „nie czytaj, bo się omylisz” (…).”

Ponoć 1 kwietnia 1683 roku cesarz Leopold I Habsburg zawarł z królem Polski Janem III Sobieskim przymierze skierowane przeciwko Imparium Osmańskiemu i zostało ono antydatowane na 31 marca, aby dokument nie został zawarty w Prima Aprilis. Czy dokumenty, które podpisujemy w Prima Aprilis są ważne? Warto przytoczyć w całości fraszkę „Prima aprilis” Wacława Potockiego z XVII wieku:

Prima Aprilis, albo najpierwszy dzień kwietnia,

 Do rozmaitych żartów moda staroletnia.

Niejeden się nabiega, nacieszy, nasmęci

 Po próżnicy, przeto go zawsze mieć w pamięci.

W ten dzień szlachcic drugiemu pieniędzy trefunkiem

 Pożyczył, wziąwszy kartę od niego warunkiem,

Gdzie położywszy kwotę i termin zapłacie,

 Zwyczajnie pisze, prima Aprilis na dacie.

Minął czas, minął drugi, ow mu nie chce wrócić.

 Zaczym poszło do prawa, przyszło im się kłocić.

Prezentuje kredytor sędziemu swe karty,

 Dłużnik się przy i powie, że to były żarty;

By nic inszego, prima sprawi się Aprilis,

 Uwierzył głupi żartom, a sędzia: Jaki lis,

Nie tylko w kwietniu, ale, gdy bez cudzej szkody,

 I w maju wolne żarty, a ty, panie młody,

Płać za to, żeś swojemu pismu był przeciwny,

 Znał się na żartach, potym przy długu daj grzywny.

 Zwyczaj żartów primaaprilisowych zachował się w Polsce do dzisiaj. Ale prawo prawem, żarty – żartami. Jeśli ktoś nieopatrznie zawrze tego dnia jakąś umowę, na szczęście, ona pozostaje ważna. Ślubów tego dnia raczej nie bierzemy, ale wierzyciel nie musi się obawiać, że zasłaniając się żartem primaaprilisowym, ktoś nie odda mu długu lub że jakaś umowa nie zostanie zachowana. Więc żartów i śmiechu na pewno będzie dużo. I w 2020 roku, tego dnia, lepiej nie wierzyć we wszystko, co nam powiedzą i lepiej nie wierzyć we wszystkie informacje z mediów, które usłyszymy czy przeczytamy. Media elektroniczne czy papierowe na pewno przygotują jakieś żartobliwe wiadomości. Żartujmy, żartujmy. Śmiech to zdrowie. Czekamy na Wasze żarty.

 

Wszystkie cytaty pochodzą z Wikiźródeł.

Anna Krauss

 

 
 

Komentarze

 
 

Dodaj Komentarz

Partnerzy

Newsletter

Zapisz się na newsletter

Damosfera InstagramDamosfera Youtube


Copyright 2014 by Damosfera
Projekt i realizacja JMC.

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij X